• ورود به حساب کاربری
  • ثبت نام
خانه >> بررسی ها >> آموزشی
کد بررسی :2048
  • 336

Damping Factor

نویسنده:Hamid Z
8 ماه پیش
  • بررسی ها
  • نظرات کاربران
  • اطلاعات فنی قطعات این بررسی

دمپینگ فکتور یکی از مشخصه های خروجی هر آمپلیفایر می باشد .

تعریف دمپینگ فکتور :

اگر بخواهیم بطور خلاصه تعریفی از آن داشته باشیم می توان گفت که به توانایی آمپلیفایر در کنترل وویس کویل Voice Coil  اسپیکرها گفته می شود و اگر بخواهیم عامیانه تر بگوییم می شود کنترل حرکت و نگهداشتن صفحه اسپیکر یا STOP and GO .

این قابلیت باعث می شود کنترل صفحه اسپیکر بهتر شود یا بهتر است بگوییم کنترل صفحه اسپیکر در دستان ما خواهد بود و حرکت اضافه نخواهد داشت که موجب به هم ریختگی اصوات شود. مخصوصا در موسیقی های شلوغ یا جاهایی که ووفر فرکانس پایین و بالا را با فاصله کمی اجرا می کند و جابه جایی زیادی بین فرکانس ها نیاز است , بیشتر نمایان می شود. ضعف عمومی در دمپینگ فکتور آمپلیفایرها یکی از عواملی است که برای بهبود صدا باعث می شود به اسپیکرهای چندراهه پناه ببریم.

دمپینگ فکتور یک عدد بی بعد است و واحد ندارد. مثلا 100 یا 1000 یا 5000

استاندارد اندازه گیری دمپینگ فکتور در یک کیلوهرتز می باشد .پس اگر جایی دیدید در دفترچه آمپلیفایری عدد  DF=100  درج شده و گفته نشده در چه فرکانسی , بدانید فرکانس یک کیلوهرتز مد نظرش بوده است. برخی برندهای معتبر در دفترچه راهنمایشان میزان حداقل دمپینگ فکتور را ذکر می کنند این یعنی آنها مقدار دمپینگ فکتور را در همه فرکانس ها یا فرکانس های بحرانی به صورت عملی یا تئوری اندازه گیری کرده اند و مقدار حداقل را گفته اند که روش مناسبی است و مصرف کننده را بیشتر در جریان قابلیت های آن آمپلیفایر قرار می دهد.

دمپینگ فکتور به نسبت مقاومت درایور یا اسپیکر به مقاومت ترمینال خروجی آمپلیفایر گفته می شود. مثلا به طور خیلی ساده اگر بخواهیم توضیح دهیم به این صورت است که فرض کنید مقاومت خروجی یک آمپلیفایر 0.025 اهم باشد و به اسپیکر 8 اهمی وصل شود عدد دمپینگ 320 می باشد که خیلی خوب ارزیابی می شود :

Amplifier impedance)/(Speaker Impedance) =8/0.025=320)

دقت شود میزان دمپینگ فکتور آمپلیفایر کاملا وابسته به اسپیکر و ادواتی هست که به خروجی و ترمینال آمپلیفایر وصل می شود و عدد دمپینگ گفته شده میزان ایده آلی است که آن آمپلیفایر می تواند به آن برسد. پس مهمتر از عدد دمپینگ فکتور, میزان و عدد اهم خروجی آمپلیفایر می باشد که با آن می توانید میزان دمپینگ فکتور آمپلیفایر را محاسبه کنید.

 

سوال : دمپینگ فکتور در چه فرکانس هایی محسوس تر است؟

دمپینگ فکتور در فرکانس های پایین تاثیر خودش را بیشتر نشان می دهد . آن هم به این خاطر که با پایین آمدن فرکانس دامنه موج فرکانس زیادتر می شود که باعث افزایش حرکت رفت و برگشت صفحه ووفرها یا سابووفرها یا به اصطلاح xmax بیشتر می شود که این حرکت گاها به چند سانتیمتر هم میرسد که کنترل دقیق این حرکتها به دمپینگ فکتور بالایی از جانب آمپلیفایر نیاز دارد.

 

سوال: عدد دمپینگ فکتور بالا خوب است یا پایین؟

هرچه میزان عدد دمپینگ فکتور بالاتر باشد یعنی آمپلیفایر می تواند کنترل بهتری روی اسپیکر داشته باشد. معمولا عددهای بالای 100 دمپینگ فکتورهای مناسبی هستند. البته آمپلیفایرهایی هستند که دمپینگ فکتورهای 6000 و بالاتر دارند.

 

سوال : آیا دمپینگ فکتور در همه فرکانس ها یکسان است؟

باید بگوییم خیر . میزان مقاومت و امپدانس خروجی اسپیکر و ادواتش در فرکانس های مختلف متفاوت می باشد پس بر روی دمپینگ فکتور نیز تاثیر می گذارد.

 

بهتر است دمینگ فکتور را با چند مثال بیشتر توضیح دهیم :

مثال : فرض کنید مقاومت خروجی آمپلیفایری در یک کیلوهرتز 0.25 اهم باشد و به اسپیکری با مقاومت 8 اهم وصل شده باشد

Damping Factor = (Speaker Impedance) / (Output AMP Impedance) = 8 / 0.25 = 32

خوب ولی اسپیکر که با هوا به آمپلیفایر وصل نمی شود!!! با سیم و تعدادی قطعات دیگر وصل می شود که مقاومت خودشان را دارند که خوشبینانه فرض میکنیم 0.25 اهم باشند. که این مقاومت به اهم آمپلیفایر اضافه می شود و دمپینگ نهایی 16 می شود.

همانطور که دیدید مقاومت سیم, ترمینال اسپیکر و آمپلیفایر یا وایرشو ها و اتصالات موزی و لحیم کاری ها می توانند به راحتی مقدار دمپینگ را مقدار بسیار زیادی تغییر دهند و این است توجیه استفاده از اکسسوری گرانقیمت و کم مقاومت در سیستم های صوتی گرانقیمت !!

 

حالا بیایید جور دیگری به قضیه نگاه کنیم :

حالا فرض کنید یک آمپلیفایر گرانقیمت با مقاومت خروجی 0.0025 اهم که بسیار عدد کوچکی است را در  اختیار دارید. این آمپلیفایر یک آمپلیفایر فوق العاده محسوب می شود. حالا ما قصد داریم این آمپلیفایر را به یک اسپیکر 8 اهمی وصل کنیم با مقاومت اتصالات بینابینی 0.25 اهم که شامل مقاومت سیم, ترمینال اسپیکر و آمپلیفایر , وایرشو ها , اتصالات موزی و لحیم کاری ها می باشد. حال مجدد دمپینگ فکتور آمپلیفایر را محاسبه می کنیم :

Damping Factor = (Speaker Impedance) / (Output AMP Impedance at speaker terminals) = 8 / 0.2525 = 31.7

همانطور که میبینید دمپینگ فکتور این آمپلیفایر گرانقیمت به یک تراژدی تبدیل شد.

برای همین است که می گویند در یک سیستم صوتی در و تخته باید با هم جور باشند . نباید آمپلیفایر گرانقیمت را با سیم لوستر به اسپیکر گران قیمتتان وصل کنید.

 

حالا بیاییم در یک حالت واقعی تر قضیه را بررسی کنیم :

اسپیکرها علاوه بر مقاومت اهمی مقداری هم مقاومت سلفی دارند که اگر آن را 0.5 اهم فرض کنیم مثال قبل را می توان بدین صورت بازنویسی کرد :

Damping Factor = (Speaker Impedance) / (Output AMP Impedance amp+cables+inductor+…) =8 / 0.7525 = 10.6

این مثال نشان داد که حتی اگر آمپلیفایرتان مقاومت خروجی بسیار پایینی داشته باشه و در واقع قابلیت داشتن دمپینگ بسیار بالا را هم داشته باشد این قابلیت تا بیاید به اسپیکر و وویس کویلش برسد کلی اتلاف خواهد داشت . مگر اینکه اسپیکر مستقیما به ترمینال آمپلیفایر چسبانده شود !!

اگر در مثال قبل مقاومت خروجی آمپلیفایر 0.25 اهم باشد که مقدار نرمالی محسوب می شود و آمپلیفایر آن هم قیمت مناسبی دارد آنگاه دمپینگ فکتور آن آمپلیفایر با شرایط مثال قبل می شود:

Damping Factor = (Speaker Impedance) / (Output AMP Impedance amp+cables+inductor+…) = 8 / 1 = 8

همانطور میبینید تفاوت کمی با آن آمپلیفایر دقیق گرانقیمت دارد. در واقع مقاومت های موجود در طول مسیر می تواند ارزش یک آمپلیفایر گرانقیمت را ضایع کند .

خوب برخی اعتقاد دارند با موازی کردن مقاومت هایی می توان مقاومت این مسیر را کم کرد. خوب باید بگوییم بله تاثیر دارد ولی بسیار ناچیز در حد 0.25 دسیبل.

دقت کنین مقاومت های داخل کراس اوورها هم به تنهایی میزان دمپینگ فکتور را به مقدار زیادی تغییر می دهند که در اینجا نصب های اکتیو بدون کراس مزیت زیادی خواهند داشت.

هر چه امپدانس اسپیکر کمتر باشد میزان دمپینگ فکتور کمتر خواهد شد. مثلا میزان دمپینگ فکتور برای یک آمپلیفایر ثابت اگر به اسپیکر 8 اهم وصل شود دوبرابر حالتی است که به اسپیکر 4 اهم وصل شود. برای همین معروف شده است که هرچه اهم اسپیکر بیشتر شود اسپیکر یا ساب دقیقتر می شود.

دوستان دقت کنید عدد بالا یا پایین دمپینگ فکتور ربطی به کیفیت یا نوع و رنگ صدای خروجی ندارد.

 

ادامه دارد ...

 

 

 

ارسال پیام

برای گداشتن نظر باید وارد حساب کاربری خود شوید.

“اطلاعاتی موجود نمی باشد“
“اطلاعاتی موجود نمی باشد“
قوانین سایت را مطالعه و قبول دارم
عضویت در خبرنامه سایت
دریافت تبلیغات و اطلاع رسانی مرتبط با سیستم های صوتی از طریق
دریافت تبلیغات و اطلاع رسانی مرتبط با سیستم های صوتی از طریق